Chính sách giảm thuế giá trị gia tăng theo nghị quyết của Quốc hội — giảm 2% thuế suất cho một số nhóm hàng hoá, dịch vụ đang chịu mức 10% — chỉ có lợi khi áp đúng. Việc cần làm gồm: đọc danh mục loại trừ của đợt đang hiệu lực, kiểm từng mặt hàng đang bán, thiết lập thuế suất trên phần mềm hoá đơn theo kết quả kiểm, và xử lý đúng ở thời điểm đợt giảm bắt đầu, kết thúc.
Chính sách giảm thuế thường áp dụng theo từng đợt có thời hạn, và danh mục loại trừ có thể thay đổi giữa các đợt. Vì vậy, trước mỗi kỳ, kiểm tra xem đợt giảm còn hiệu lực không và đến khi nào — không dựa vào kết quả kiểm của đợt trước. Khung thuế suất chung theo Luật Thuế giá trị gia tăng 48/2024/QH15 gồm ba mức 0%, 5%, 10%.
Đọc danh mục loại trừ trước, danh mục được giảm sau
Cách tiếp cận thường gặp của các đợt giảm là: hàng hoá, dịch vụ đang chịu mức 10% được giảm, trừ những nhóm nằm trong các phụ lục loại trừ. Các đợt trước, nhóm loại trừ thường gồm những lĩnh vực như viễn thông, tài chính, ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm, kinh doanh bất động sản, kim loại, sản phẩm khai khoáng, hàng hoá chịu thuế tiêu thụ đặc biệt và một số sản phẩm công nghệ thông tin — nhưng danh mục cụ thể của đợt đang áp dụng phải đọc từ văn bản của đợt đó.
Phụ lục loại trừ thường được liệt kê theo mã ngành, mã hàng hoá. Doanh nghiệp cần đối chiếu mặt hàng của mình với mã tương ứng, không đối chiếu theo tên gọi thương mại.
Kiểm từng mặt hàng: bảng ba cột
| Mặt hàng | Mã tra cứu | Kết quả |
|---|---|---|
| Tên trên danh mục hoá đơn | Mã ngành, mã hàng hoá tương ứng | Được giảm / loại trừ / không chịu mức 10% |
Với doanh nghiệp có vài trăm mặt hàng, việc này mất vài buổi, nhưng chỉ làm một lần cho mỗi đợt. Mặt hàng giáp ranh (một sản phẩm có thể xếp vào hai mã) ghi chú lý do lựa chọn, hoặc hỏi cơ quan thuế bằng văn bản.
Lưu bảng kết quả cùng văn bản của đợt giảm. Đây là căn cứ khi có câu hỏi về việc áp mức giảm.
Thiết lập phần mềm hoá đơn
- Gắn thuế suất sau giảm cho mặt hàng được giảm, giữ 10% cho mặt hàng loại trừ.
- Đặt ngày bắt đầu, ngày kết thúc hiệu lực nếu phần mềm hỗ trợ, tránh quên đổi lại.
- Kiểm tra hoá đơn có cả hàng được giảm và hàng không được giảm hiển thị đúng thuế suất từng dòng — hoặc lập hoá đơn riêng nếu văn bản hướng dẫn yêu cầu.
- Thử một hoá đơn nháp trước ngày bắt đầu đợt.
Cách thể hiện trên hoá đơn cụ thể theo nghị định hướng dẫn của từng đợt giảm và quy định về hoá đơn hiện hành.
Người nộp thuế theo phương pháp trực tiếp
Hộ kinh doanh, doanh nghiệp tính thuế giá trị gia tăng theo phương pháp tỷ lệ trên doanh thu cũng thường được giảm theo cách riêng — giảm một tỷ lệ phần trăm trên tỷ lệ tính thuế — với hàng hoá, dịch vụ thuộc diện. Cách ghi trên hoá đơn bán hàng cũng có hướng dẫn riêng. Đọc phần dành cho phương pháp trực tiếp trong văn bản của đợt giảm.
Khi đợt giảm bắt đầu và kết thúc
Thời điểm chuyển đợt là lúc dễ sai nhất. Nguyên tắc chung: thuế suất áp theo thời điểm lập hoá đơn xác định theo quy định. Các tình huống cần chú ý:
- Hợp đồng ký trong đợt giảm, giao hàng và lập hoá đơn sau khi đợt kết thúc.
- Hàng bán trong đợt giảm, bị trả lại sau khi đợt kết thúc.
- Hoá đơn lập trong đợt giảm có sai sót, phải điều chỉnh sau khi đợt kết thúc.
- Nhà hàng, cửa hàng lập hoá đơn tổng hợp cuối ngày, cuối kỳ trùng ngày chuyển đợt.
Văn bản của từng đợt thường có hướng dẫn cho các trường hợp này. Đọc kỹ trước ngày chuyển đợt, và báo cho bộ phận bán hàng biết mốc thời gian.
Bộ phận bán hàng cần biết gì
Người lập hoá đơn thường là nhân viên bán hàng, không phải kế toán. Trước mỗi đợt giảm, gửi cho bộ phận bán hàng một trang tóm tắt: đợt giảm từ ngày nào đến ngày nào, nhóm hàng nào được giảm, nhóm nào không, cách xử lý khi khách hỏi vì sao hai mặt hàng trên cùng hoá đơn có thuế suất khác nhau. Khi đợt kết thúc, gửi thông báo ngắn nhắc thuế suất trở lại mức cũ từ ngày nào.
Giá bán và khách hàng: truyền thông rõ ràng
Giảm thuế giá trị gia tăng làm giá thanh toán của khách giảm tương ứng nếu giá chưa thuế giữ nguyên. Doanh nghiệp bán lẻ nên thống nhất cách niêm yết: giá đã gồm thuế thay đổi thế nào trong đợt giảm, và khi đợt kết thúc. Với khách doanh nghiệp, hợp đồng ghi rõ giá chưa thuế và thuế suất áp theo quy định tại thời điểm lập hoá đơn, tránh tranh cãi khi chuyển đợt.
Tự kiểm tra ở đâu: văn bản của đợt giảm tra trên cơ sở dữ liệu văn bản pháp luật chính thức; hoá đơn đã phát hành đối chiếu trên cổng hoá đơn điện tử; mặt hàng giáp ranh hỏi cơ quan thuế quản lý. Để tra khung thuế suất theo thời kỳ, xem mục thuế suất theo thời kỳ trên Thuế Suất.
Câu hỏi thường gặp
Hàng được giảm thuế mà xuất hoá đơn 10% thì sao?
Hoá đơn sai thuế suất phải xử lý theo quy định về hoá đơn có sai sót. Văn bản của các đợt giảm thường có hướng dẫn riêng cho trường hợp này; kiểm tra và điều chỉnh sớm với người mua.
Người mua có được khấu trừ theo mức thuế ghi trên hoá đơn đã giảm không?
Người mua khấu trừ theo số thuế ghi trên hoá đơn hợp pháp. Nếu hoá đơn ghi đúng mức giảm thì người mua khấu trừ theo mức đó.
Đợt giảm mới có dùng lại kết quả kiểm của đợt trước được không?
Chỉ khi danh mục loại trừ không thay đổi. Luôn đối chiếu lại với văn bản của đợt mới trước khi dùng.
Dịch vụ đi kèm hàng hoá thì tính thế nào?
Xét từng hàng hoá, dịch vụ theo danh mục. Nếu dịch vụ đi kèm thuộc nhóm loại trừ thì không được giảm, dù hàng hoá chính được giảm. Tách giá trên hợp đồng và hoá đơn giúp áp đúng.
Doanh nghiệp không muốn áp giảm thuế có được không?
Chính sách giảm thuế áp dụng theo quy định cho hàng hoá, dịch vụ thuộc diện, không phải lựa chọn tuỳ ý của người bán. Áp đúng mức theo văn bản.
Làm sao biết đợt giảm hiện tại kết thúc khi nào?
Thời hạn ghi trong nghị quyết của Quốc hội và nghị định hướng dẫn của đợt đó. Theo dõi tin chính sách của cơ quan thuế để biết khi có gia hạn hoặc đợt mới.
